مصطفی رجبی مشهدی، معاون برق و انرژی وزارت نیرو و مدیرعامل شرکت توانیر، در گفتوگو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، ضمن تشریح بحران ناترازی شبکه برق، از ارسال طرح جرمانگاری استخراج غیرمجاز رمزارز و تبلیغات آن به صحن علنی مجلس شورای اسلامی خبر داد. به گفته این مقام ارشد صنعت برق، مقررات فعلی بازدارندگی لازم را ندارند و هر ماینر خانگی فشاری معادل ۱۰ واحد مسکونی به ترانسهای توزیع وارد میسازد.
خلاصه کلیدی آمار و جزئیات طرح مجلس
پاسخ مستقیم به آخرین وضعیت مقررات استخراج رمزارز: وزارت نیرو از تصویب طرح تشدید مجازاتهای ماینینگ در کمیسیون قضایی مجلس خبر داد. بر اساس آمارهای موثق، بیش از ۷۰ درصد کشفیات در بافتهای شهری و مسکونی رخ داده است. توانیر تاکنون ۳۰۰ هزار ماینر (معادل یک نیروگاه عظیم ۱۵۰۰ مگاواتی) را کشف کرده و تخمین میزند حدود ۲ هزار مگاوات ماینر غیرقانونی همچنان در حال مصرف سوبسید انرژی کشور هستند.
- مصرف سرسامآور: ۱ دستگاه ماینر = برق مصرفی پیوسته ۱۰ واحد مسکونی.
- آمار کشفیات: توقیف ۲۰ هزار ماینر در سال جاری و مجموعاً ۳۰۰ هزار دستگاه با بار ۱۲۰۰ مگاوات.
- برآورد بار زیرزمینی: تخمین ۲ هزار مگاوات ماینر غیرمجاز با استناد به دادههای افت مصرف در زمان قطعی اینترنت.
- سرنوشت قانون در بهارستان: تصویب کلیات طرح در کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس و قرارگیری در صف بررسی و تصویب نهایی در صحن علنی.

چرا هر ماینر معادل ۱۰ واحد مسکونی برق مصرف میکند؟
تحلیل فنی الگوی مصرف ماینرها: یک دستگاه ماینر مدرن (نظیر مدلهای سری Antminer S19 یا Whatsminer M30/M50) به طور پیوسته بین ۳٬۰۰۰ تا ۳٬۵۰۰ وات در ساعت برق مصرف میکند. برخلاف وسایل برقی خانگی (نظیر یخچال، تلویزیون یا کولر) که به صورت دورهای و ترموستاتی زیر بار میروند، ماینرها بار تداومدار ۲۴ ساعته در ۳۰ روز ماه هستند.
یک واحد مسکونی معمولی به طور میانگین در طول شبانهروز حدود ۷ تا ۱۰ کیلوواتساعت انرژی مصرف میکند. در نقطه مقابل، یک ماینر ۳۴۰۰ واتی در هر شبانهروز بالغ بر ۸۱٫۶ کیلوواتساعت برق مصرف دارد. بدین ترتیب، مصرف ماهانه یک عدد ماینر (حدود ۲٬۴۵۰ کیلوواتساعت) به تنهایی برابر با مصرف همزمان ۱۰ خانواده است. استقرار چند دستگاه ماینر در یک واحد آپارتمانی باعث ذوب شدن عایق کابلهای رایزر ساختمان، افت شدید ولتاژ برای همسایگان و در مواردی آتشسوزی در کنتورهای اصلی میشود.
آمار کشفیات توانیر: جمعآوری ۳۰۰ هزار ماینر معادل یک نیروگاه
حجم کشفیات تاکنون چقدر بوده است؟ مصطفی رجبی مشهدی درباره آمار مقابله با استخراج غیرقانونی تصریح کرد: «از ابتدای سال تاکنون حدود ۲۰ هزار دستگاه و در مجموع ۳۰۰ هزار دستگاه را جمعآوری کردهایم که مصرف آنها معادل ۱۲۰۰ مگاوات است. اگر میخواستیم نیروگاه تأسیس کنیم، باید حدود ۱۵۰۰ مگاوات ظرفیت نیروگاهی به این بخش اختصاص میدادیم.»
معاون وزیر نیرو بار فعال زیرزمینی را بسیار فراتر از کشفیات دانست و توضیح داد: «پیشبینی ما این است که در حال حاضر ماینرهایی با مصرف حدود ۲٬۰۰۰ مگاوات در کشور فعالاند؛ زیرا در دوران جنگ تحمیلی ۴۰ روزه، با قطعی اینترنت تقریباً همین میزان افت مصرف در شبکه برق کشور ثبت شد که دقیقترین شاخص برای شناسایی حجم واقعی فعالیت ماینرهاست.»

استقرار بیش از ۷۰ درصد مزارع غیرمجاز در بافتهای مسکونی
نکته نگرانکننده در گزارش وزارت نیرو، تغییر الگوی استقرار مزارع است. در حالی که در سالهای اولیه، مزارع در سولههای صنعتی حاشیه شهرها، دامداریها و مرغداریها مستقر بودند، تشدید بازرسیهای میدانی باعث کوچ ماینرها به زیرزمینها، پارکینگها و مجتمعهای مسکونی شهری شده است.
استفاده از برق مسکونی با تعرفه بسیار ارزان یارانهای علاوه بر تحمیل خسارت اقتصادی سنگین به خزانه عمومی، ضریب امنیت ساکنان را به دلیل خطرات آتشسوزی سیمکشیها و آلودگی صوتی گوشخراش فنهای حلزونی به شدت کاهش داده است.
جزئیات مجازاتهای پیشبینیشده در طرح جدید مجلس
قانون جدید چه تغییراتی در مجازاتها ایجاد خواهد کرد؟ طرح مورد حمایت وزارت نیرو پس از بررسیهای کارشناسی فشرده به تصویب کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس رسیده و به زودی در صحن علنی مطرح خواهد شد. مواد پیشبینیشده در این طرح شامل تدابیر سختگیرانه زیر است:
| بخش مجازات | قوانین فعلی تعزیرات | طرح مصوب کمیسیون قضایی مجلس |
|---|---|---|
| ماهیت جرم | تخلف مصرف انشعاب غیرمجاز و قاچاق گمرکی | جرمانگاری مستقل کیفری با سوءنیت اخلال در امنیت انرژی |
| مجازات فردی | صرفاً جریمه نقدی ریالی | حبس تعزیری، محرومیت از حقوق اجتماعی و ضبط کل ادوات |
| بهای برق مصرفی | محاسبه بر اساس ضرایب متوسط صنعتی یا خانگی | محاسبه کل دوران مصرف بر مبنای بالاترین نرخ صادراتی ارز آزاد |
| انشعاب برق | قطع موقت تا زمان تسویه جریمه | قطع دائم و ابطال کامل امتیاز انشعاب برق ملک متخلف |
| تبلیغات و واسطهگری | سکوت قانون یا پیگیری پراکنده | جرمانگاری صریح انتشار آگهی، خدمات اجاره و واسطهگری فروش |
مسیر قانونی و مجاز برای فعالان ماینینگ
با توجه به طرحهای کیفری جدید مجلس و رویکردهای سختگیرانه وزارت صمت و پلیس امنیت اقتصادی، هرگونه فعالیت زیرزمینی به ریسک مالی و حقوقی غیرقابل توجیهی تبدیل شده است. فعالان صنعت رمزارز باید فعالیتهای خود را در بسترهای قانونی و با دریافت پروانه بهرهبرداری پیگیری کنند.
برای محاسبه دقیق هزینههای قانونی برق و دوره بازگشت سرمایه، مطالعه جدول مصرف برق و آمپراژ مدلهای مختلف ماینر و استفاده از ماشین حساب ماینر راهنمای شفافی برای انتخاب مدلهای استاندارد و کممصرف فراهم میآورد. همچنین جهت کسب اطلاع از حقوق و مسئولیتهای قانونی، بررسی ضوابط جدید تولید و فروش ماینر وزارت صمت توصیه میگردد.
منبع خبر: مصاحبه مصطفی رجبی مشهدی، معاون برق و انرژی وزارت نیرو و مدیرعامل شرکت توانیر با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) و گزارشهای کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی.

